Projects

Loom Light

Loom Light (Nevel Licht)                                        

Indrukwekkend lichtmonument voor verzetshelden door kunstenaar Titia Ex

In november 2020 plaatst de Gemeente Eindhoven het lichtmonument van beeldend kunstenaar Titia Ex, een eerbetoon aan Jan Zwartendijk en evenzovele onzichtbare verzetshelden uit de regio tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het indrukwekkende interactieve lichtkunstwerk getiteld ‘Loom Light’ (nevellicht), markeert 75 jaar leven in vrijheid. Het werk, met een doorsnee van ongeveer 3.50 meter, waaiert uit van 4.50 meter tot bijna 6 meter hoog. Opdrachtgever is de Gemeente Eindhoven.

Philipsman Jan Zwartendijk
Jan Zwartendijk (1886 – 1976) was in 1939 directeur van de Philipsvestiging in Kaunas, Litouwen. Toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak stelde De Nederlandse regering in ballingschap Zwartendijk aan als plaatsvervangend consul in Litouwen.
In die hoedanigheid redde hij de levens van duizenden Joodse vluchtelingen in dit land door hen in juli 1940 visa voor Curacao te verstrekken. Hij creëerde deze vluchtroute in samenwerking met onder meer de Japanse ambassadeur Chiune Sigihara. De Joodse gemeenschap had voor het leven te vrezen na de Duitse inval in Polen in 1939 en de Russische inlijving van Litouwen in 1940.

Het monument Loom Light
Analoog aan de handelswijze van Jan Zwartendijk weet kunstenaar Titia Ex de uitersten van de mogelijkheden te benutten in haar lichtsculptuur Loom Light. Ze kiest nadrukkelijk voor een dynamisch monument dat refereert aan deze geschiedenis en dat tevens meebeweegt met onze tijd. Een lichtobject van haar hand appelleert aan een esthetische beleving van grote schoonheid en is altijd meervoudig interpretabel. De kunstenaar geeft Loom Light de suggestie mee van een open waaiend boek, een verzameling meerstemmige verhalen. Het is een boekwerk waarin je nooit uit gebladerd raakt en telkens nieuwe inzichten vindt. Ex nodigt de kijker uit de vele betekenissen die ze erin heeft gelegd, te ervaren.

Titia Ex: “Het werk verandert van vorm en beweegt met je mee. Overdag weerspiegelt het monument het zonlicht. ’s Avonds ontstaat een feest van lichtjes verwijzend naar de Chanoeka, waarbij acht dagen lang het licht wordt ontstoken door een onzichtbare hand. Het is een eerbetoon aan Jan Zwartendijk en de talloze onzichtbaren, die zich hebben ingezet om levens te redden.”  

De sculptuur staat bij het kruispunt op het voormalige NRE-energieterrein Eindhoven. Door deze plaatsing beleef je het lichtmonument vanuit elke richting anders. Vanaf de Kanaalstraat of Nachtegaallaan ervaar je vooral een metershoge poort van licht. De vloeiende energie van het monument komt en gaat in een V-vorm de aarde in en uit. De opoffering van tallozen, de diepzwarte periode die voorafging aan onze vrijheid.  
Van dichtbij ontdek je de gelaagde, onregelmatig uitstulpende huid van de sculptuur. Alsof talrijke laagjes glas organisch op elkaar gestapeld zijn om geleidelijk naar het hemelgewelf te reiken. Je ondervindt de energie van telkens wisselend licht in toon en verzadiging. Het werk is interactief en reageert op de toelopende bezoeker. Die bewuste handeling zet de kunstenaar om in een dynamisch lichtmotief. Hiermee geeft ze aan hoe belangrijk de handelende rol van elk individu, hoe klein ook, is in het richting geven aan de toekomst.

Technische innovaties
Geheel in de traditie van Philips en Eindhoven Designstad koos Titia Ex voor innovaties in haar ontwerp.  Het lichtontwerp loopt via een parametrisch model dat lichtgedrag genereert. Dit creëert een lichtbeeld dat lijkt te leven doordat het zich dynamisch aanpast aan zijn omgeving. De RGB-ledverlichting (20.439 leds) is bevestigd op een metalen constructie. Alle overige onderdelen zijn vervaardigd uit 450 kg gerecyclede plastics, waaronder oude cd’s; een vinding van Philips.  Over de leds zijn grijze 3D geprinte, rastervormige kolommen aangebracht die het licht een diffusere uitstraling en het beeld meer diepte geven. De huid van het kunstwerk is semi-transparant en afgewerkt met een transparante UV-coating.
Een van de uitdagingen in de sculptuur is het organische niet repetitieve horizontale patroon in de 3D print waarbij het verticale patroon moest doorlopen in de verschillende te assembleren onderdelen. Door dit patroon ontstaat een dieptewerking die de lichtschakeringen beïnvloedt, wat een zachte, nevelachtige sfeer oproept.

Opdrachtgever: Gemeente Eindhoven; aannemers: 3D printwerk, metaalconstructie en installatie: Colossus Printers, Houthalen (B) & OMD3D, Aalst (B); Lichttechnologie: Ingenieursbureau Interactive Matter, Eindhoven

Sponsoren
Koninklijke Philips NV Nederland; Gemeente Eindhoven; Provincie Noord-Brabant (Brabant Remembers); High Tech Campus Eindhoven; Eindhovense Fabrikanten Kring; Aon Commercial Risk Solutions, Health Solutions & Affinity, Eindhoven; Van AKEN Concepts, Architecture & Engineering BV, Eindhoven; Signify, Maarheeze; Brabant-C.

Over Titia Ex
Ex heeft tientallen, spraakmakende, grootschalige, lichtkunstwerken in de openbare ruimte op haar naam staan waaronder de lichtsculptuur Dolmen Light in de Hondsrug tunnel in Emmen (2015). Haar werk Private Light is aangekocht door het Philips Museum (2018).  
De interactieve lichtsculptuur Flower of the Universe, uit 2010, waarvoor ze haar onderzoek deed en inspiratie vond in de Hortus Botanicus Amsterdam, reist sindsdien door de hele wereld. Vanaf november 2020 is het werk te zien in het Asia Culture Center (ACC) in Zuid-Korea en volgend jaar in het Samogitian Art Museum in Litouwen, in de tentoonstelling: Dutch Light in the Past and the Present.

                                  
Edith Rijnja, kunsthistoricus, freelance schrijver, curator & organisator.


LOOM LIGHT              
Impressive light monument for the heroes of resistance by artist Titia Ex

In November 2020, the Municipality of Eindhoven will install the light monument by visual artist Titia Ex, a tribute to Jan Zwartendijk, and many other invisible heroes of resistance from the region during the Second World War. The impressive interactive lightwork, entitled "Loom Light", marks 75 years of living in freedom. The work, with a diameter of approximately 3.50 meters, extends from 4.50 meters to almost 6 meters high. Commissioner is the Municipality of Eindhoven.

Philipsman Jan Zwartendijk
Jan Zwartendijk (1886 - 1976) was director of the Philips office in Kaunas, Lithuania in 1939. When the Second World War broke out, the Dutch government in exile appointed Zwartendijk deputy consul in Lithuania. In that capacity, he saved the lives of Jewish refugees in this country by issuing them visas for Curacao in July 1940. He created this escape route in collaboration with the Japanese ambassador Chiune Sigihara, amongst others. After the German invasion of Poland in 1939 and the Russian annexation of Lithuania in 1940, the Jewish in Lithuania had to fear for their lives.

Loom Light, The monument
Analogous to Jan Zwartendijk's approach, visual artist Titia Ex knows how to make the utmost of the
potential in her light sculpture Loom Light. She emphatically opts for a dynamic monument that refers to this history and that also moves with our time. A light object of her hand appeals to an aesthetic experience of great beauty and is always multiple interpretable. It is a book in which you never get leafed out and always find new insights. She invites the viewer to experience the many meanings she has put into it.

Titia Ex: “The work changes shape and moves with you. During the day, the monument reflects the sunlight. In the evening, a feast of lights is created referring to the Hanukkiah, in which the light is lit by an invisible hand for eight days. It is a tribute to Jan Zwartendijk and the countlesss invisibles who have engaged to save lives.”

The sculpture is located at the intersection on the former NRE energy site in Eindhoven.
This placement allows you to come across the light monument differently from every direction.
From the Kanaalstraat or Nachtegaallaan you mainly experience a meter-high gate of light. The flowing energy of the monument comes and goes in and out of the earth in a V-shape. The sacrifice of countless people, the deep black period that preceded our freedom. Up close you will discover the layered, irregularly bulging skin of the sculpture. As if numerous layers of glass are stacked organically on top of each other to gradually reach for the heavenly vault.
You experience the energy of constantly changing lights, both in tone and saturation. The work is interactive and responds to the approaching visitor. The artist transforms this conscious action into a dynamic light motif. With this, Ex indicates how important the acting role (even small) of each individual is, in giving direction to the future.

Technical innovations
Entirely in the tradition of Philips and Eindhoven Designstad, Titia Ex opted for innovations in her design. The lighting design runs through a parametric model that generates light behavior. This creates a light image that seems to live by dynamically adapting to its surroundings. The RGB LED lighting (20,439 LEDs) is mounted on a metal construction. All other parts are made from 450 kg of recycled plastics, including old CDs; a finding by Philips. Grey, 3D-printed, grid-shaped columns are mounted over the LEDs to give the light a more diffuse appearance and the sculpture more depth. The skin of the artwork is semi-transparent and finished with a transparent UV coating.
One of the challenges in the sculpture is the organic non-repetitive horizontal pattern in the 3D print while the vertical pattern had to continue in the different parts to be assembled. This pattern creates an effect of depth that influences the light shades, which evokes a soft, misty atmosphere.

Commissioner: Eindhoven Municipality; contractors: 3D print work, metal construction and installation: Colossus Printers, Houthalen (B) & OMD3D, Aalst (B); Light technology: Engineering desk Interactive Matter, Eindhoven.

Sponsors
Royal Philips NV; Eindhoven Municipality; Province of North Brabant (Brabant Remembers); High Tech Campus, Eindhoven; Eindhovense Fabrikanten Kring; Aon Commercial Risk Solutions, Health Solutions & Affinity, Eindhoven; Van AKEN Concepts, Architecture & Engineering BV, Eindhoven; Signify, Maarheeze;
Brabant-C.

About Titia Ex
Titia Ex is the creator of dozens of high-profile, large-scale light artworks in public space, including the light sculpture ‘Dolmen Light’ in the Hondsrug tunnel in Emmen (2015). Her work ‘Private Light’ has been purchased by the Philips Museum, Eindhoven (2018).
The interactive light sculpture ‘Flower of the Universe’ (2010), for which she did her research and found inspiration in the Hortus Botanicus, Amsterdam, has since travelled all over the world. From November 2020, the work can be seen at the Asia Culture Center (ACC) in South Korea and next year at the Samogitian Art Museum in Lithuania, in the exhibition: ‘Dutch Light in the Past and the Present’.

Edith Rijnja, art historian, freelance writer, curator & organiser.